Archeologische opgraving: Hooghuis, Gemert: verschil tussen versies

Uit Erfgoedwiki
Ga naar: navigatie, zoeken
k
 
(4 tussenliggende revisies door een andere gebruiker niet weergegeven)
Regel 1: Regel 1:
== [[ Bestand:HeerlijckHistorisch.png]]  Het Hooghuis ==
+
== Het Hooghuis ==
[[Bestand:Aanzichthooghuis1.jpg|middle|350px|Gemert. Het Hooghuis, hier woonde de adellijke famillie Van Gemert. Bron: Remco de Vries]]
+
[[Bestand:Aanzichthooghuis2.jpg|middle|350px|Gemert. Het Hooghuis, rond 1250 werd het eiland kunstmatig opgehoogd en werd het hier afgebeelde Hooghuis neergezet. Bron: Remco de Vries]]
+
[[Bestand:Aanzichthooghuis3.jpg|middle|350px|Gemert. Men woonde bovenin het hoge huis, vandaar Hooghuis. Bron: Remco de Vries]]
+
[[Bestand:Aanzichthooghuis4.jpg|middle|350px|Gemert. Vanaf 1380 wordt het Hooghuis niet meer bewoond en raakt in verval. Bron: Remco de Vries]]
+
  
Het Hooghuis is het oudst bekende kasteel van Gemert en stamt uit de volle Middeleeuwen. Het kasteel bestond uit twee of drie omgrachte eilanden met gebouwen erop. Het was het eigendom van de adellijke familie Van Gemert die tot 1366 heren van Gemert waren. De oudste vermeldingen naar deze naam stammen uit 1076-1099, een getuige in een Utrechtse kerkoorkonde met de naam Snellardus van Gamerthe. Deze naam stamt van de naam van de plaats Gemert, waarvan de oudste vorm Ghamerthe zoveel betekent als een heleboel uitmondingen van waterlopen. Gemert was altijd een waterrijk gebied. Pas rond 1200 beginnen de daadwerkelijke Van Gemerts regelmatig op te duiken. Hierin worden zij ook aangeduid als Heren van Gemert. Het kasteel bestond daarvoor al.
 
  
De eerste fase is van ca 1050. Op het hoofdeiland stond toen een drieschepig houten gebouw van 12 bij 12 meter. Omstreeks 1250 werd op het terrein een mottekasteel gebouwd. Op het hoofdeiland van 37 bij 37 meter werd een motte (kunstmatige heuvel voor militaire doeleinden) opgeworpen met een hoogte van 5 à 6 meter. Tegelijk werd de gracht verbreed. De breedte varieerde tussen de 12 en 15 meter. Op de heuvel moet een bakstenen woontoren hebben gestaan. De woontoren was voorzien van glas in lood ramen met een natuurstenen omlijsting. Het dak was van leisteen en de vloeren bestonden uit doormidden gekapte keien. Een brug van bijna 3 meter breed verbond het hoofdeiland met de voorburcht, die aanvankelijk aan de noordoostkant van het hoofdeiland lag en georiënteerd was op De Haag. Circa 1330 werd een brug aangelegd aan de zuidoostzijde, die vanuit de huidige Ruijsschenbergstraat toegang gaf tot het mottekasteel. Het terrein waarop thans de [[Latijnse School]] staat was ook een omgracht eiland dat deel uitmaakte van het kasteelcomplex.  Kort na 1366, in ieder geval vóór 1400 werd het Hooghuis gesloopt, de motte geëgaliseerd en de grachten gedempt. De omgrachting van de Latijnse School bleef tot in de 19de eeuw bestaan.
+
[[Bestand:Aanzichthooghuis1.jpg|right|200px|Gemert. Het Hooghuis, hier woonde de adellijke famillie Van Gemert. Tekening Remco de Vries]]Het Hooghuis is het oudste kasteel van Gemert en stamt uit de volle Middeleeuwen. Het kasteel heeft meerdere fasen in zijn ontwikkeling en bestond uit twee of drie omgrachte eilanden met gebouwen erop. Het was het eigendom van de adellijke familie Van Gemert die tot 1366 heren van Gemert waren.  
  
Deze sloop komt redelijk overeen met de teloorgang van de bezittingen van de familie Van Gemert in Gemert. De Duitse Orde, een machtige geestelijke ridderorde was namelijk ook grootgrondbezitter in dit gebied en in 1366 dwong de Hertog Van Brabant de heren Van Gemert om hun bezittingen aan de Duitse Orde over te dragen en hen als leenheer te erkennen. Het [[Kasteel]] van de Duitse Orde, sinds jaar en dag een doorn in het oog van de Heren van Gemert, bleef bestaan en werd uitgebreid door de eeuwen heen.
+
[[Bestand:Aanzichthooghuis2.jpg|right|200px|Gemert. Het Hooghuis, rond 1250 werd het eiland kunstmatig opgehoogd en werd het hier afgebeelde Hooghuis neergezet. Tekening Remco de Vries]]De oudste fase van het kasteel dateert uit de periode 1050-1150 en bestond toen uit minstens twee omgrachte eilanden. De gracht was 15 tot 20 meter breed. Op het ene eiland stond een drieschepig houten zaalgebouw van 12 bij 12 meter en op het andere eiland bijbehorende bedrijfsgebouwen.
  
Op de plaats van de oude motteburcht staat nu het politiebureau van Gemert. De beide bruggen en een deel van de gracht om het Hooghuis zijn ter plaatse gereconstrueerd.  
+
[[Bestand:Aanzichthooghuis3.jpg|right|200px|Gemert. Men woonde bovenin het hoge huis, vandaar Hooghuis. Tekening Remco de Vries]]Omstreeks 1250 werd op het terrein een mottekasteel gebouwd. Op het hoofdeiland van 37 bij 37 meter werd een motte (kunstmatige heuvel ter verdediging) opgeworpen met een hoogte van 5 à 6 meter. De breedte van de gracht varieerde tussen de 12 en 15 meter.
  
 +
[[Bestand:Aanzichthooghuis4.jpg|right|200px|Gemert. Vanaf 1380 wordt het Hooghuis niet meer bewoond en raakt in verval. Tekening Remco de Vries]] Op de heuvel moet een bakstenen woontoren hebben gestaan.
 +
 +
De woontoren was voorzien van glas in lood ramen met een natuurstenen omlijsting. Het dak was van leisteen en de vloeren bestonden uit doormidden gekapte keien. Een brug van bijna 3 meter breed verbond het hoofdeiland met de voorburcht, die aanvankelijk aan de noordoostkant van het hoofdeiland lag en georiënteerd was op De Haag. Circa 1330 werd een brug aangelegd aan de zuidoostzijde, die vanuit de huidige Ruijsschenbergstraat toegang gaf tot het mottekasteel. Het terrein waarop thans de [[Latijnse School]] staat was ook een omgracht eiland dat deel uitmaakte van het kasteelcomplex.  Kort na 1366, in ieder geval vóór 1400 werd het Hooghuis gesloopt, de motte geëgaliseerd en de grachten gedempt. De omgrachting van de Latijnse School bleef tot in de 19de eeuw bestaan.
 +
 +
Deze sloop komt redelijk overeen met de teloorgang van de bezittingen van de familie Van Gemert in Gemert. De Duitse Orde, een machtige geestelijke ridderorde was namelijk ook grootgrondbezitter in Gemert en in 1366 dwong de Hertog Van Brabant de heren Van Gemert om hun bezittingen aan de Duitse Orde over te dragen en hen als leenheer te erkennen.
 +
Vanaf 1366 was het Hooghuis dus ook eigendom van de Duitse Orde en de familie Van Gemert was daarvan de leenman. Het lijkt er op dat de Van Gemerts na de sloop van het Hooghuis op het derde omgrachte eiland, waarop nu de [[Latijnse School]] staat, een nieuw onderkomen bouwden dat daarna ook Hooghuis werd genoemd.
 +
 +
Op de plaats van de oude motteburcht staat nu het politiebureau van Gemert aan de Komweg. De beide bruggen en een deel van de gracht om het voormalige Hooghuis zijn ter plaatse gereconstrueerd.
 +
 +
[[ Bestand:HeerlijckHistorisch.png]]
  
 
Bronnen:
 
Bronnen:
Regel 21: Regel 26:
  
  
[[Categorie:KaartArtikel]][[Categorie:Gemert-Bakel]]
+
[[Categorie:KaartArtikel]][[Categorie:Gemert-Bakel]][[Categorie:bezit Duitse Orde]]

Huidige versie van 19 sep 2017 om 10:45

Het Hooghuis

Gemert. Het Hooghuis, hier woonde de adellijke famillie Van Gemert. Tekening Remco de Vries
Het Hooghuis is het oudste kasteel van Gemert en stamt uit de volle Middeleeuwen. Het kasteel heeft meerdere fasen in zijn ontwikkeling en bestond uit twee of drie omgrachte eilanden met gebouwen erop. Het was het eigendom van de adellijke familie Van Gemert die tot 1366 heren van Gemert waren.
Gemert. Het Hooghuis, rond 1250 werd het eiland kunstmatig opgehoogd en werd het hier afgebeelde Hooghuis neergezet. Tekening Remco de Vries
De oudste fase van het kasteel dateert uit de periode 1050-1150 en bestond toen uit minstens twee omgrachte eilanden. De gracht was 15 tot 20 meter breed. Op het ene eiland stond een drieschepig houten zaalgebouw van 12 bij 12 meter en op het andere eiland bijbehorende bedrijfsgebouwen.
Gemert. Men woonde bovenin het hoge huis, vandaar Hooghuis. Tekening Remco de Vries
Omstreeks 1250 werd op het terrein een mottekasteel gebouwd. Op het hoofdeiland van 37 bij 37 meter werd een motte (kunstmatige heuvel ter verdediging) opgeworpen met een hoogte van 5 à 6 meter. De breedte van de gracht varieerde tussen de 12 en 15 meter.
Gemert. Vanaf 1380 wordt het Hooghuis niet meer bewoond en raakt in verval. Tekening Remco de Vries
Op de heuvel moet een bakstenen woontoren hebben gestaan.

De woontoren was voorzien van glas in lood ramen met een natuurstenen omlijsting. Het dak was van leisteen en de vloeren bestonden uit doormidden gekapte keien. Een brug van bijna 3 meter breed verbond het hoofdeiland met de voorburcht, die aanvankelijk aan de noordoostkant van het hoofdeiland lag en georiënteerd was op De Haag. Circa 1330 werd een brug aangelegd aan de zuidoostzijde, die vanuit de huidige Ruijsschenbergstraat toegang gaf tot het mottekasteel. Het terrein waarop thans de Latijnse School staat was ook een omgracht eiland dat deel uitmaakte van het kasteelcomplex. Kort na 1366, in ieder geval vóór 1400 werd het Hooghuis gesloopt, de motte geëgaliseerd en de grachten gedempt. De omgrachting van de Latijnse School bleef tot in de 19de eeuw bestaan.

Deze sloop komt redelijk overeen met de teloorgang van de bezittingen van de familie Van Gemert in Gemert. De Duitse Orde, een machtige geestelijke ridderorde was namelijk ook grootgrondbezitter in Gemert en in 1366 dwong de Hertog Van Brabant de heren Van Gemert om hun bezittingen aan de Duitse Orde over te dragen en hen als leenheer te erkennen. Vanaf 1366 was het Hooghuis dus ook eigendom van de Duitse Orde en de familie Van Gemert was daarvan de leenman. Het lijkt er op dat de Van Gemerts na de sloop van het Hooghuis op het derde omgrachte eiland, waarop nu de Latijnse School staat, een nieuw onderkomen bouwden dat daarna ook Hooghuis werd genoemd.

Op de plaats van de oude motteburcht staat nu het politiebureau van Gemert aan de Komweg. De beide bruggen en een deel van de gracht om het voormalige Hooghuis zijn ter plaatse gereconstrueerd.

HeerlijckHistorisch.png

Bronnen:

Reconstructie door Remco de Vries

A. Thelen, Het Hooghuis te Gemert, 2001, Heemkundekring De Kommanderij, Gemert